Skip to main content

Governors, Governor Generals, Viceroys of India

Governors, Governor Generals, Viceroys of India

File:Lord Viscount Canning.jpgRobert Bulwer-Lytton by Nadar.jpgGeorge Robinson 1st Marquess of Ripon.jpg Lord Canning, Liton, Rippon Pic Courtesy : wikimedia
भारत के गवर्नर जनरल (या, 1858 से 1947 तक, भारत के वायसराय और गवर्नर जनरल) भारतीय उपमहाद्वीप पर ब्रिटिश राज का पद था। गवर्नर जनरल ऑफ द प्रेसीडेंसी ऑफ फोर्ट विलियम के पद को रेगुलातिंग एक्ट  1773 में सृजित किया गया था। 1947 में जब भारत और पाकिस्तान को आजादी के बाद  वायसराय की पदवी को हटा दिया गया, परन्तु  दोनों नई रियासतों में गवर्नर-जनरल के पद को 1950 (भारत के संविधान) और 1956 (पाकिस्तान के संविधान)तक रखा गया.


फोर्ट विलियम प्रेसीडेंसी के गवर्नर (बंगाल), 1774-1833

 नाम                                          गवर्नर (से लेकर)
वॉरेन हेस्टिंग्स    1773-1785
(मुख्य कार्य – Regulating Act of 1773, Supreme Court,Asiatic Society of Bengal, Bhagwat Gita का अंग्रेजी अनुवाद )

लार्ड  कॉर्नवॉलिस  1786-1793
(निचली और उपरी अदालतें,संस्कृत कॉलेज,स्थाई बंदोबस्त बंगाल व बिहार 1793,कार्नवालिस कोड,सिविल सर्विस )

सर जॉन शोर     1793-1798
(चार्टर एक्ट 1793)

सर अलर्ड क्लार्क(कार्यकारी)        1798-1798
रिचर्ड वेलेजली        1798-1805
(चौथा एंग्लो मैसूर युध्ह १७९९ (टीपू सुल्तान शहीद हुए ),फोर्ट विलियम कॉलेज कोलकाता , मद्रास प्रेसीडेंसी का निर्माण 1801 , सहायक संधि )
मार्कस कॉर्नवॉलिस (एक्टिंग)        1805-1805
सर जॉर्ज बारलो, बीटी(कार्यकारी)  (कार्नवालिस के मृत्यु के बाद)    1805-1807
(सिपाही विद्रोह वेल्लोर १८०६ )

द लॉर्ड मिंटो            1807-1813

(चार्टर एक्ट १८१३)

लार्ड हेस्टिंग्स         1813-1823
(तृतीय एंग्लो मराठा वॉर १८१६-१८१८, बम्बई प्रेसीडेंसी १८१८ , रय्यत वारी , महल वारी सिस्टम )
जॉन ऐडम्स(कार्यकारी)        1823-1823

द लॉर्ड एमहर्स्ट            1823-1828


विलियम बटरवर्थ बेले(कार्यकारी)        1828-1828


लार्ड विलियम बेन्टिक        1828-1833

(बंगाल सती प्रथा उन्मूलन १८२९, चार्टर  एक्ट १८२९)


भारत के गवर्नर-जनरल, 1833-1858

 लोर्ड विलियम बेंटिक                1833-मार्च 1835

 सर चार्ल्स मेटकाफ , बीटी(कार्यकारी)         मार्च 1835-    मार्च 1836

 द लॉर्ड ऑकलैंड               मार्च 1836-    फ़रवरी 1842

 द लॉर्ड एलेनबरो             फ़रवरी 1842-1844

 विलियम विल्बरफोर्स बर्ड(कार्यकारी)         1844-जुलाई 1844

 सर हेनरी हार्डिंग[            जुलाई 1844-जनवरी 1848

 द अर्ल ऑफ डलहौजी             जनवरी 1848 -फ़रवरी 1856
(डॉक्ट्रिन ऑफ़ लैप्स , चार्ल्स वुड्स डिस्पैच,बम्बई से ठाणे के बीच रेलवे लाइन , पोस्ट ऑफिस एक्ट १८५४,पी डब्लू,डी , रूरकी इंजीनियरिंग कॉलेज )
द विस्काउंट कैनिंग              फ़रवरी 1856-नवम्बर 1858
(बम्बई , कलकत्ता, मद्रास यूनिवर्सिटी १८५७ , १८५७ का विद्रोह , भारत सर्कार अधिनियम १८५८, विधवा पुनर्विवाह १८५६)

* उपरोक्त सभी ईस्ट इंडिया कंपनी द्वारा नामित थे

भारत के गवर्नर जनरल और वायसराय, 1858-1947

द विस्काउंट कैनिंग    नवम्बर 1858     मार्च 1862

द अर्ल ऑफ एल्गिन     मार्च 1862         नवम्बर 1863


सर जॉन लॉरेंस, बीटी     जनवरी 1864     जनवरी 1869


द अर्ल ऑफ मेयो     जनवरी 1869     फ़रवरी 1872


सर जॉन स्ट्रेची(कार्यकारी)     फ़रवरी 1872     फ़रवरी 1872


द लॉर्ड नेपियर(कार्यकारी)     फ़रवरी 1872      मई 1872

लॉर्ड नॉर्थब्रुक        मई 1872         अप्रैल 1876

द लॉर्ड लिटन         अप्रैल 1876     जून 1880


मार्कस ऑफ रिपन     जून 1880         दिसम्बर 1884

( फर्स्ट फैक्ट्री एक्ट १८८१, वर्नाकुलर प्रेस एक्ट हटाया १८८२, इल्बेर्ट बिल विवाद )

द अर्ल ऑफ डफरिन     दिसम्बर 1884     दिसम्बर 1888

द मार्कस ऑफ लैंसडाउन     दिसम्बर 1888     अक्टूबर 1894

द अर्ल ऑफ एल्गिन     अक्टूबर 1894     जनवरी 1899


द लॉर्ड कर्जन ऑफ केडलस्टोन    जनवरी 1899     नवम्बर 1905

* उपरोक्त सभी विक्टोरिया द्वारा नामित थे

द अर्ल ऑफ मिंटो     नवम्बर 1905     नवम्बर 1910

* उपरोक्त एडवर्ड 7 Edward VII द्वारा नामित

लॉर्ड हार्डिंग ऑफ पेनशर्ट्स     नवम्बर 1910     अप्रैल 1916


द लॉर्ड चेम्सफोर्ड     अप्रैल 1916     अप्रैल 1921

...................... more at http://notesonline.in/2016/11/05/general-governor-generals-viceroys-india/

Comments

Popular posts from this blog

भारत का संविधान – भाग 6- राज्य , Constitution of India, Part 6 State

भारत का संविधान – भाग 6- राज्य , Constitution of India, Part 6 State more at  भाग 6 , राज्य , Part 6 State  152. परिभाषा– इस भाग में, जब तक कि संदर्भ से अन्यथा अपेक्षित न हो, ” राज्य”  (जम्मू-कश्मीर राज्य को छोड़कर) राज्यपाल 153.प्रत्येक राज्य के लिए एक राज्यपाल होगा 154. राज्य की कार्यपालिका शक्ति राज्यपाल में निहित होगी और वह इसका प्रयोग इस संविधान के अनुसार स्वयं या अपने अधीनस्थ अधिकारियों के द्वारा करेगा। 155. राज्य के राज्यपाल को राष्ट्रपति अपने हस्ताक्षर और मुद्रा सहित अधिपत्र द्वारा नियुक्त करेगा। 156.  राज्यपाल, राष्ट्रपति के प्रसादपर्यंत पद धारण करेगा। 157. कोई व्यक्ति राज्यपाल नियुक्त होने का पात्र तभी होगा जब वह  भारत का नागरिक है और पैंतीस वर्ष की आयु पूरी कर चुका है। 159. राज्यपाल द्वारा शपथ उच्च न्यायालय के मुख्य न्यायमूर्ति या उसकी अनुपस्थिति में उस न्यायालय के उपलब्ध ज्येष्ठतम न्यायाधीश के समक्ष करेगा 161. किसी राज्य के राज्यपाल को उस विषय संबंधी, जिस विषय पर  उस राज्य की कार्यपालिका शक्ति का विस्तार है,  किसी विधि के विरु...

हड़प्पाकालीन कब्रों की खुदाई – हरियाणा के राखीगढ़ी में मिला युवा जोड़े कंकाल

हड़प्पाकालीन कब्रों की खुदाई – हरियाणा के राखीगढ़ी में मिला युवा जोड़े कंकाल: Civil Service , current affairs, history, geography, economics, science, general knowledge, पुणे की डेक्कन कॉलेज डीम्ड विश्वविद्यालय के पुरातत्वविदों को खुदाई के दौरान एक युवा जोड़े का कंकाल मिला है। खुदाई के दौरान दोनों एक ही कब्र में मिले जिसमे पुरुष कंकाल का चेहरा महिला की तरफ था। यह कंकाल हिरयाणा के राखीगढ़ी में हड़प्पाकालीन सभ्यता का बताया जा रहा है। यह पहली बार है जब हड़प्पा सभ्यता की खुदाई के दौरान किसी युगल की कब्र मिली है। हरियाणा का राखीगढ़ी दिल्ली से 150 किलोमीटर उत्तरपश्चिम में स्थित है। पुरातत्वविदों ने बताया खुदाई के दौरान मिले साक्ष्यों से पता चलता है कि जोड़े को एक ही समय में दफनाया गया है। क्योंकि ऐसा कोई साक्ष्य नहीं मिला है कि पहले किसी एक को फिर दूसरे को .............

US candidates hold final rallies before election day

more at http://notesonline.in/2016/11/08/us-candidates-hold-final-rallies-election-day/ Hillary Clinton and Donald Trump have been criss-crossing America in a final push for votes before election day.Both have been holding rallies in the battleground states of North Carolina, Pennsylvania and Michigan.Mrs Clinton urged voters to back a “hopeful, inclusive, big-hearted America” while Mr Trump told supporters they had a “magnificent chance to beat the corrupt system”.Polls give Democrat Mrs Clinton a four-point lead over Republican Mr Trump.A record number of Americans – more than 46m – have voted early by post or at polling stations.There are signs of a high turnout among Hispanic voters, which is believed to favour Mrs Clinton.It follows a bitter campaign during which the candidates have traded insults and become mired in a series of scandals.At a star-studded event in Philadelphia, Pennsylvania, Mrs Clinton was joined on stage by celebrities Bruce Springsteen an...